Çok katlı binaların alt katlarında su
Yenimahalle'deki yeni kuşak sitelerde kapalı otopark, depo ve sığınak katları sıkça bulunur; eski apartmanlarda ise kömürlük ya da kazan dairesi olarak kullanılmış bodrumlar hâlâ yerindedir. Bu alanlar binanın en alçak noktası olduğu için dışarıdan gelen yüzey suyu, sızan yeraltı suyu ya da tesisat kaçağı ilk olarak burada toplanır.
Suyun kaynağını bilmek tahliye kadar önemlidir. Temiz su borusu patlamışsa ana vana kapatılmadan yapılan tahliye kısa sürede boşa çıkar. Su kanalizasyon kokuyorsa geri tepme ihtimali vardır ve bu durumda pompanın yanında hattın da incelenmesi gerekir.
Yenimahalle'nin eğimli kesimlerindeki binalarda bodrum katın bir tarafı toprağa gömülü, diğer tarafı açık olabilir. Toprağa yaslanan duvarlardan sızan su, özellikle kar erimesi ve uzun süren yağışlardan sonra kendini gösterebilir. Bu tür sızıntılarda pompa biriken suyu alır; su yalıtımıyla ilgili kalıcı önlem ise ayrı bir iş olarak ele alınmalıdır.
Önce elektrik, sonra pompa
Suyun içinde kalmış bir priz, aydınlatma armatürü ya da otopark şarj ünitesi ciddi tehlike yaratır. Ekip gelmeden alana girmemenizi, mümkünse bina sigortasını kuru ve güvenli bir noktadan kapatmanızı öneririz. Pano suyla temas etmişse yetkili bir elektrikçinin değerlendirmesi olmadan alanda çalışma başlatılmaz.
Pompa seçimi suyun derinliğine, içinde çamur ya da çakıl bulunup bulunmadığına ve suyun basılacağı noktanın uzaklığına göre yapılır. Tahliye edilen suyun yağmur ızgarasına mı, rögara mı yoksa tankere mi verileceği suyun niteliğine bağlıdır; kanalizasyonla karışmış su yüzey drenajına verilmez.
Tahliye hortumunun geçeceği güzergâh da önceden planlanır. Hortumun otopark rampasından, merdiven boşluğundan ya da bir pencereden dışarı çıkarılması gerekebilir; bu yolun açık tutulması ve hortumun üzerinden araç geçmemesi için alanın işaretlenmesi, çalışma boyunca güvenliği sağlar.
Tahliye süresince pompanın başında bir ekip üyesi bulunur; seviye düştükçe pompanın konumu değiştirilir ve emişin tıkanıp tıkanmadığı izlenir. Alanda sizin ya da bina görevlisinin de hazır olması, beklenmedik bir durumda hızlı karar vermeyi kolaylaştırır.
Asansör kuyusu ve sığınaklarda koordinasyon
Asansör kuyusunun dibinde biriken su, asansörün güvenli çalışmasını etkileyebilir. Bu nedenle kuyuya pompa indirilmeden önce asansörün devre dışı bırakılması ve yetkili asansör servisinin bilgilendirilmesi gerekir. Site yönetiminin bu koordinasyonu üstlenmesi, çalışmanın gecikmeden başlamasını sağlar.
Sığınak ve depo katlarında ise suyun altında kalmış eşyalar pompanın emişini engelleyebilir. Mümkünse yüzen karton, poşet ve benzeri malzemenin toplanması ya da en azından pompa noktasından uzaklaştırılması işi hızlandırır.
Sanayi alanlarındaki iş yerlerinde, örneğin Ostim ya da İvedikosb'de bodrum katı olan imalathanelerde, suyun içine yağ ya da kimyasal karışmış olabilir. Böyle bir suyun yağmur ızgarasına basılması uygun değildir; tankere alınması ve işletmenin atık yönetimi kurallarına göre hareket edilmesi gerekir. Suyun görünümünü ve kokusunu önceden bildirmeniz ekibin buna göre hazırlanmasını sağlar.
Sığınak ve depolarda tahliyeden sonra alanın havalandırılması ve ıslak eşyaların dışarı çıkarılması küf oluşumunu sınırlamaya yardımcı olur. Duvar diplerinde kalan çamur kuruduktan sonra zor temizlendiği için vakit kaybetmeden alınmalıdır.
Tahliyeden sonra sorulacak soru
Su çekildiğinde asıl mesele aynı olayın tekrar edip etmeyeceğidir. Rampalı otopark girişlerinde ızgaranın yetersiz kalması, bodrum pencerelerinden giren yüzey suyu ya da kanalizasyonun geri tepmesi birbirinden farklı önlemler gerektirir. Kaynağın geri tepme olduğu düşünülüyorsa çekvalf uygulamasının uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirebiliriz; yüzey suyu kaynaklı durumlarda ise yapı drenajı için bir yapı ustasına danışılması gerekebilir.
Bodrum giriş kapılarının önüne eşik yapılması, otopark rampasındaki ızgaraların düzenli temizlenmesi ve bodrum pencerelerinin toprak seviyesinden yukarıda tutulması gibi basit önlemler yüzey suyu girişini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu önlemlerden hangisinin binanıza uygun olduğunu, tahliye sırasında yaptığımız gözlemlerle birlikte konuşabiliriz.
Sorular
Otoparkta su var ama araçlar hâlâ içeride, ne yapmalıyız?
Su seviyesi yükselmiyorsa ve alanda elektrik riski yoksa araçları sahipleri dikkatle dışarı alabilir. Aksi durumda alana girmeyin. Ekip geldiğinde pompa noktasını araçları etkilemeyecek biçimde seçer ve tahliye hortumunun güzergâhını rampa üzerinden planlar.
Temiz su mu kanalizasyon mu olduğunu nasıl anlarım?
Koku, renk ve suyun geldiği yön genellikle ipucu verir. Kanalizasyon karışmış su belirgin kokar ve bulanıktır; tesisat kaçağında su berrak olur ve çoğunlukla bir borudan sürekli beslenir. Emin değilseniz suya dokunmadan gözlemlerinizi telefonda paylaşmanız yeterlidir.
Pompa için binanın elektriğini mi kullanıyorsunuz?
Bu, alandaki elektriğin güvenli olup olmadığına bağlıdır. Islak zemine yakın prizler kullanılmaz; uygun ve kuru bir besleme noktası sizinle birlikte belirlenir. Güvenlik koşulları sağlanmadan pompa çalıştırılmaz, gerekirse önce elektrikçinin kontrolü beklenir.