Çarşı binalarında ortak hat meselesi
Ulus ve çevresindeki işhanlarında, pasajlarda ve eski ticari binalarda birçok dükkânın atık suyu tek bir bina bağlantısında birleşebilir. Lokanta, kafe veya berber gibi farklı işletmelerin aynı hattı kullanması, zamanla yağ, tortu ve çeşitli birikintilerin bir noktada toplanmasına yol açabilir. Tıkanıklık oluştuğunda su en alçak noktadan, genellikle bodrum kattaki bir giderden ya da binanın arka tarafındaki rögardan yüzeye çıkar.
Bu durumda ilk iş, birikmiş atık suyu vidanjörün vakumuyla çekerek alanı kullanılabilir hâle getirmek ve rögara erişimi açmaktır. Rögar boşaldıktan sonra hattın akışa dönüp dönmediği gözlenir. Akış düzelmezse sorun daha içerideki bir noktadadır ve kuka ile yıkama ya da kamera incelemesi gündeme gelebilir. Vakum her zaman ilk adımdır ama tek başına her şeyi çözmeyebilir.
Tarihi çarşı binalarında bir başka zorluk, bodrum katların zaman içinde depo, atölye ya da ek dükkân olarak düzenlenmiş olmasıdır. Bu düzenlemeler sırasında eklenen giderler, orijinal bağlantıya uygun eğimle bağlanmamış olabilir. Taşma ilk olarak bu alt katlarda kendini gösterdiğinde, depolanan malın zarar görmemesi için hızlı karar vermek gerekir.
Konutlarda hangi durumlar vidanjör gerektirir?
Apartmanlarda vidanjör çağrısının en yaygın nedeni, bahçedeki ya da bina girişindeki rögarın dolup taşmasıdır. Aydınlıkevler, Battalgazi veya Karapürçek gibi konut ağırlıklı mahallelerde bu tabloyla karşılaşılabilir. Bina sakinleri genellikle önce bodrum katta ya da zemin kattaki giderlerde yavaşlama, ardından koku fark eder.
Tek bir dairenin lavabosu tıkalıysa vidanjör yerine robot makine daha uygun olur. Buna karşın birden çok dairede aynı anda sorun varsa ya da rögar gözle görülür biçimde doluysa, vakumlu araçla müdahale değerlendirilir. Telefonda hangi katların etkilendiğini sormamızın nedeni, bu ayrımı baştan yapabilmektir.
Konut binalarında zamanlama da önem taşır. Akşam saatlerinde çamaşır ve bulaşık makinelerinin aynı anda çalışması, zaten daralmış bir hatta taşmayı tetikleyebilir. Belirtiler bu saatlerde yoğunlaşıyorsa bunu bize söylemeniz, hattın kapasitesiyle ilgili bir ipucu verebilir.
Aracın yeri, hortumun yolu
Vidanjörün gücü kadar, rögara ne kadar yaklaşabildiği de önemlidir. Çarşı içindeki dar geçitlerde ve Kale çevresinin dik sokaklarında araç, işin yapılacağı noktaya uzak kalabilir. Bu durumda hortum eklenerek mesafe kapatılır, ancak her ekleme bir sınır getirir. Rögar kapağının avlu içinde mi yoksa bina arkasında mı olduğunu, arada merdiven ya da kapı bulunup bulunmadığını bilmemiz bu yüzden önemlidir.
Tanker kapasitesi de hesaba katılır. Uzun süre birikmiş ve büyük hacme ulaşmış atık suyun tek seferde alınamayabileceği durumlar olabilir. Bu tür ihtimalleri sahada netleştirir, çalışmayı buna göre bölümlere ayırırız.
Yamaçlı mahallelerde araç park ederken eğim de değerlendirilir. Dik bir yokuşta ağır bir tankerin güvenle durabileceği düzlükte bir nokta bulmak gerekir; bazen bu nokta rögardan biraz uzakta kalır. Sokağın alt ve üst bağlantılarını, hangi yönden girmenin daha kolay olduğunu bilen bina sakinlerinin yönlendirmesi burada gerçekten işe yarar.
Çalışma öncesi esnafa ve yönetime düşenler
Ortak hatta çalışılacaksa aynı hattı kullanan işletmelerin kısa süreliğine su kullanımını azaltması, müdahalenin etkisini artırır. Rögar kapağının üzerine yığılmış kasa, mal veya malzeme varsa kaldırılması, yaya geçişinin geçici olarak yönlendirilmesi de işi hızlandırır. Apartmanlarda ise yöneticinin bodrum ve bahçe anahtarlarına ulaşılabilir olması gerekir.
Sorun cadde altındaki ana şebekedeyse, bu ASKİ'nin sorumluluk alanıdır ve bizim yerimize onlara bildirim yapılmalıdır. Bina sınırı içindeki rögarlar ve parsel bağlantısı ise mülk sahibinin sorumluluğundadır. Altındağ'da vidanjör ile kanalizasyon açma için aradığınızda bu ayrımı birlikte yapar, gereksiz bir çıkışın önüne geçmeye çalışırız.
Çalışma bittikten sonra rögar çevresinin kabaca temizlenmesi ve kapağın yerine oturtulması işin parçasıdır. Ardından birkaç gün boyunca giderlerin davranışını izlemenizi öneririz. Aynı belirti kısa sürede geri gelirse, bunun bir sonraki adımın gerekli olduğuna işaret edebileceğini aklınızda tutun.
Sorular
Pasajdaki rögar taştı, bütün dükkânlar kapanmak zorunda mı?
Her zaman değil. Çoğu durumda çalışma sırasında ortak hattı kullanan işletmelerin kısa bir süre su kullanımını azaltması yeterlidir. Rögar çevresinde güvenli bir çalışma alanı açılması gerekir; bunun kapsamını sahadaki duruma göre birlikte belirleriz.
Vakumla çektikten sonra sorun tekrar ederse ne olur?
Vakum, birikmiş suyu alır ama boru içindeki sert birikintiyi ya da hat hasarını gidermez. Kısa sürede tekrar eden taşmalarda kuka ile yıkama veya kamerayla hattın içinin görülmesi değerlendirilir. Hangi adımın gerektiğine sahada bakarak karar veririz.
Rögarın yerini bilmiyoruz, yine de gelebilir misiniz?
Evet. Ancak kapak görünür değilse önce yerinin bulunması gerekir. Bu çoğu zaman bina çevresinde kısa bir inceleme ile mümkün olur; bulunamazsa hat ve rögar tespiti hizmeti ayrıca planlanabilir. Telefonda binanın genel yerleşimini anlatmanız yardımcı olur.