Geri tepme neden alt katları vurur?
Kanalizasyon hattında bir tıkanıklık oluştuğunda ya da hat yoğun yağış sırasında kapasitesinin üzerinde yüklendiğinde, atık su gidebileceği en alçak noktayı arar. Bu nokta çoğu zaman bir bodrum dairenin banyo gideri, zemin kattaki bir dükkânın lavabosu ya da bodrumdaki bir yer süzgecidir. Bu nedenle geri tepmeden en çok etkilenenler, alt kotlarda yaşayan ya da çalışanlardır.
Eğimli arazide kurulu mahallelerde, bir binanın bodrum katı sokak seviyesinin altında kalabilir. Böyle yapılarda bodrum giderlerinin ana hatla ilişkisi dikkatle değerlendirilmelidir. Her bodrum geri tepme riski taşımaz; ancak risk bulunan yapılarda çekvalf bir önlem seçeneği olabilir.
Zemin kattaki dükkânlar için durum ayrıca önemlidir. Ulus ve çevresindeki çarşı binalarında zemin katta faaliyet gösteren bir işletme, geri tepme sırasında hem mal hem de iş kaybı yaşayabilir. Bu tür işletmelerde çekvalf değerlendirmesi, bina yönetimiyle birlikte ele alınması gereken bir konudur.
Çekvalf ne yapar, ne yapmaz?
Çekvalf, atık suyun yalnızca bir yöne akmasına izin veren ve ters yönden gelen akışı sınırlamaya yardımcı olan bir vanadır. Uygun konuma ve doğru çapla monte edildiğinde, ana hattan binaya doğru gelebilecek geri akışa karşı bir engel oluşturur.
Buna karşın çekvalf, ana hattaki tıkanıklığı açmaz. Sokaktaki şebekede sorun sürüyorsa, çekvalf kapalı kaldığı süre boyunca binanın kendi atık suyu da dışarı çıkamayabilir. Ayrıca vananın içine zamanla birikinti dolabileceği için bakım erişimi olan bir noktaya takılması gerekir. Konum, akış yönü ve bakım imkânı değerlendirilmeden ürün seçilmesini önermiyoruz.
Bazı yapılarda tek bir ana çekvalf yerine, yalnızca bodrum giderlerinin bağlandığı kola vana takmak daha mantıklı olabilir. Böylece üst katların atık suyu serbestçe akmaya devam ederken, alt kattaki giderler korunur. Hangi yaklaşımın uygun olduğu, binanın tesisat düzenine ve kolonların nasıl birleştiğine bağlıdır.
Çekvalf seçiminde yatay ya da dikey montaj, borunun çapı ve hattın taşıdığı atığın türü dikkate alınır. Yağ ve katı madde yoğunluğu yüksek hatlarda, örneğin lokanta bulunan binalarda, vananın daha sık kontrol edilmesi gerekebilir. Doğru ürün, bu koşullar sahada görüldükten sonra belirlenir.
Hat ne zaman yenilenmeli?
Bazı durumlarda sorunun kaynağı geri tepme değil, hattın kendisidir. Kırılmış, çökmüş ya da eklem yerlerinden ayrılmış bir boru, düzenli temizliğe rağmen tekrar tekrar tıkanmaya ve sızıntıya yol açabilir. Kamera incelemesinde bu tür bir yapısal hasar görülürse, ilgili bölümün yenilenmesi gündeme gelir.
Yenilemenin kapsamı, hasarın uzunluğuna, borunun geçtiği güzergâha ve erişim koşullarına göre belirlenir. Bina içindeki ve parsel sınırındaki hatlar mülk sahibinin sorumluluğundadır; ana şebekeye yapılacak bağlantılar ise ASKİ'nin kurallarına tabidir. Bu sınırları baştan netleştirmek, sürecin sorunsuz ilerlemesi için önemlidir.
Eski yapılarda sık görülen bir durum, hattın farklı dönemlerde farklı malzemelerle onarılmış olmasıdır. Bir bölümü beton, bir bölümü eski tip plastik, bir bölümü ise daha yeni malzemeden oluşan bir hat, geçiş noktalarında sorun çıkarabilir. Yenileme planlanırken bu geçişlerin de ele alınması, sonraki arızaların önüne geçmeye yardımcı olur.
Karar vermeden önce toplanacak bilgiler
Geri tepmenin ne zaman yaşandığı, yağışla ilişkili olup olmadığı, hangi giderlerden su geldiği ve daha önce benzer bir olay yaşanıp yaşanmadığı, doğru çözümü seçmek için önemlidir. Apartmanlarda karar genellikle yönetim ya da kat malikleri düzeyinde alınır; bu nedenle bilgilerin yöneticiyle paylaşılması süreci hızlandırır.
Altındağ'da çekvalf montajı ve kanalizasyon yenileme için aradığınızda önce durumu dinler, gerekirse hattı kamera ile inceleriz. Karar, sahada görülen koşullara dayanarak sizinle birlikte verilir.
Yenileme gerektiren işlerde çalışmanın süresi, kazı yapılacak alanın büyüklüğüne ve zemin koşullarına bağlıdır. Bu süreçte binadaki su kullanımının sınırlandırılması gerekebilir. Bu tür ayrıntıları başlamadan önce konuşmak, sakinlerin ya da işletmelerin günlük düzenini buna göre ayarlamasına imkân verir.
Sorular
Bodrum dairemize her yağmurda atık su geliyor, çekvalf çözer mi?
Yağışla bağlantılı geri tepmelerde çekvalf, ters akışı sınırlamaya yardımcı olabilir. Ancak önce sorunun gerçekten geri tepme olduğu, ayrıca bina hattında bir tıkanıklık ya da hasar bulunmadığı doğrulanmalıdır. Bu değerlendirme yapılmadan yalnızca çekvalf takmak beklentiyi karşılamayabilir.
Çekvalfin bakımı gerekir mi?
Evet. Vananın içinde zamanla atık birikebilir ve kapağın düzgün çalışmasını engelleyebilir. Bu yüzden çekvalfin bakım için ulaşılabilir bir noktaya takılması ve belirli aralıklarla kontrol edilmesi önerilir. Erişimi kapatılmış bir vana, ihtiyaç anında işlev görmeyebilir.
Hattın tamamen mi yoksa bir bölümünün mü yenilenmesi gerekir?
Bu, kamera incelemesinde görülen hasarın yaygınlığına bağlıdır. Tek bir noktadaki kırık için bölümsel yenileme yeterli olabilirken, boydan boya yıpranmış bir hatta daha kapsamlı bir çalışma gerekebilir. Kararı görüntüye dayanarak birlikte veririz.